Anasayfa / Teknoloji / PLANLI ESKİTME (YAVAŞLATMA)

PLANLI ESKİTME (YAVAŞLATMA)

Bir akıllı televizyon, kişisel bilgisayar veya telefon satın aldıktan birkaç yıl sonra üretici firmalar tarafından bu cihazların yazılım destekleri kesilmektedir. Peki, üretici firmalar son yazılım (firmware) sürümünü kullanıcıların cihazlarına yayınlarken, cihazdaki “bloatware” adı verilen ve normal şartlarda kaldırılamayan yerleşik sistem paketlerini temizleyen hafifletilmiş bir alternatif sürüm daha sunamaz mı? Bu soru, günümüz teknolojisinde tüketici hakları, çevre ve sürdürülebilirlik açısından üzerine düşünülmesi gereken son derece önemli bir meseledir.

Normal bir son sürüm ile hafifletilmiş ve gereksiz yerleşik uygulamaların kaldırıldığı bir sürümün ayrı ayrı yayınlanması teknik olarak mümkündür. “Örneğin, hafifletilmiş son sürümde ‘Lisanslı servislerin telif sözleşmeleri gereği artık çalışamayacağını ve bu servisleri bir daha resmi yoldan kullanamayacağınızı kabul etmiş olursunuz’ şeklinde bir kullanıcı onay ve bilgilendirme metni sunmak son derece kolaydır.”

Ancak buradaki mesele yalnızca teknik bir kısıtlama değildir; milyarlarca dolarlık ön yükleme (pre-install) ve uygulama yerleştirme ortaklığı anlaşmalarının ticari bağlayıcılığı bu durumun arkasındaki temel sebeptir. Normal şartlarda bu tür ticari ortaklık sözleşmelerinin, ilgili cihaza yazılım desteği verilebildiği sürece geçerli olması gerekirdi.

Cihaz artık güvenlik ve yazılım güncellemesi alamayacaksa, üzerine yeni uygulama sürümleri de kurulamıyorsa, kaldırılamayan uygulama mühürlerinin de kaldırılabilir kılındığı son bir yazılım versiyonu kullanıcılara sunulmalıdır. Bu yaklaşım; depolama alanının rahatlaması ve arka plan işlemlerinin hafiflemesi açısından cihazı satan firmanın müşterisine, ekonomiye ve ekolojiye çok büyük katkı sağlayacaktır. Kullanıcılar, başka işlevlerinden yararlanmaya devam ettikleri bu cihazları hafifletilmiş sürüm ile gönül rahatlığıyla kullanmayı sürdürebilirler. Elbette cihazlar uzun vadede tamamen güncel kalmasa bile, yıl ve imkanlar bakımından ele alındığında ömürleri birkaç yıl daha uzayacaktır. Ayrıca bu durum, kullanıcıların yeni aldıkları bir cihaz servise gittiğinde, yedekte beklettikleri eski cihazlarını çok daha verimli bir şekilde geçici olarak kullanabilme imkanına sahip olmalarını sağlayacaktır. “Böyle bir seçenek sunarsak müşteri yeni cihaz almaktan vazgeçer” diye düşünen ilgili firmaların unutmaması gereken bir husus vardır: Zaten son kullanıcı sözleşmesi gereği, o yerleşik uygulamaların artık güncellenmeyeceğini ve desteğin çekileceğini ilgili müşteri kabul etmiş sayılmaktadır. Hem yazılım desteğini çekip hem de uygulama güncelleme desteğini sonlandırdıktan sonra, kaldırılamayan uygulamaların cihazda yer işgal etmeye devam etmesi açık bir planlı eskitmedir; dahası buna planlı yavaşlatma da denilebilir. Bu bağlamda, üreticilerin kullanıcı odaklı çözümlere yönelmesi ve cihazların ömrünü bir süre daha uzatacak esnek alternatifler sunması hem tüketiciye hem de geleceğimize yapılacak en büyük yatırımlardan biri olacaktır.

Etiketlendi:

Cevap bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir